چگونه جلسات مصاحبه ­ی شغلی را از خوب به عالی تبدیل کنیم؟

, ,
چگونه جلسات مصاحبه شغلی را از خوب به عالی تبدیل کنیم؟

کدام کارفرما را می­‌شناسید که به دنبال جذب افراد نالایق، نامتناسب و ناکارآمد برای گسترش کسب و کار خود باشد؟ در عین حال همه کم و بیش روایت جذب نیروهای نامتناسب را شنیده‌­ایم و متعجب شدیم که چطور در روند گزینش، فردی انتخاب شده که نتایج عملکرد وی تا به این حد با انتظارات موردنیاز متفاوت از کار درآمده است.

اگر به جلسه مصاحبه و اولین باری که آن فرد را ملاقات کردیم به خوبی دقت کنیم و آن جلسه را مورد موشکافی قرار دهیم، متوجه خواهیم شد در صورتی‌که روند گفت­گو را به گونه‌ای دیگر پیش برده بودیم شاید می‌­توانستیم زودتر متوجه این عدم هم‌سویی شویم و از اتلاف وقت، انرژی و هزینه جلوگیری کنیم.

در این مقاله سعی دارم به صورت گزیده اما کلیدی به مواردی بپردازم که به کارفرمایان یا کارشناسان منابع انسانی کمک می‌­کند تا جلسات مصاحبه مؤثرتری را برگزار کنند اما با رویکردی کاملاً متفاوت. منظور از رویکرد متفاوت آن است که به جای اینکه فقط چند سؤال مشخص و بعضا کلیشه‌­ای در اختیارتان بگذارم، قصد دارم شما را در جهتی همراهی کنم که توانایی خلق سؤالات عالی را داشته باشید. اما سؤالات عالی چگونه ارزیابی می‌شوند؟ در بیشتر موارد سؤالاتی که هدف‌مند و متناسب با نیاز و شرایط هستند، می‌توانند کمک‌کننده و عالی هم باشند.

پیش از آنکه وارد جلسه‌ی مصاحبه شویم لازم است خیلی کوتاه سری به قبل از جلسه و به اتاق شما به‌عنوان کارفرما بزنیم. شاید باورتان نشود اما آنچه پیش از جلسه‌­ی مصاحبه در دفتر شما رخ می‌­دهد از آنچه در جلسه مصاحبه پیش می‌­رود مهم­‌تر است. درواقع زیربنای جلسات مصاحبه را شما در افکارتان و در قدم بعدی با گفت­گوهایی که با دیگر اعضای کسب و کارتان دارید، بنا می‌­کنید. اینکه چه سؤالاتی بپرسید مهم است اما مهم‌تر از آن این است که بدانید «چرا دارید این سؤال را می­‌پرسید؟». پیدا کردن «چرایی» از قدم‌­های کلیدی هر اقدام است و مصاحبه‌ی شغلی هم از این قاعده مستثنی نیست. پیش  از اینکه وارد جلسه‌ی مصاحبه شغلی شوید لازم است از خودتان سؤالاتی بپرسید و بر مبنای پاسخ­‌هایی که می‌دهید وارد جلسه مصاحبه شوید.

لازم است ارزش­‌ها، خط قرمزها، فرهنگ سازمانی، انتظارات، اهداف و … کسب و کار خود را به طور شفاف بدانید. این مسائل باید به‌قدری برای شما شفاف باشد تا بتوانید تعیین کنید دقیقاً در جستجوی چه کسی هستید و هنگامی‌که با فرد موردنظرتان رو­به‌­رو شدید با حداکثر اطمینان بتوانید بگویید “آهان خودش است.” این امر در بیشتر مواقع زمانی محقق می‌شود که  شما شناخت عمیقی از زیربنای کسب و کار و خط مشی­‌تان داشته باشید. اگر جواب این سؤالات را نمی‌­دانید. پیشنهاد می‌­کنم جلسات مصاحبه‌ی خود را کنسل کنید، ساعاتی را خلوت کنید و به این سؤالات فکر کنید.

همان­طور که پیش­تر اشاره کردم، مصاحبه عالی در گرو سؤالات عالی‌ است و در این مقاله من سؤالاتی را عالی می‌دانم که هدف‌مند و متناسب باشند. از این‌رو در ادامه به بررسی رویکردهایی می‌­پردازم که می‌­توانند سؤالات شما را به سؤالاتی عالی تبدیل کنند:

  1. صراحت و شفافیت

انتخاب با شماست که در جلسه مصاحبه چطور رفتار کنید، زیرکانه و مبهم یا شفاف و صریح. با کمی جستجو در مقالات مختلف متوجه خواهید شد که بعضی‌ها برای جلسات مصاحبه سؤالات گنگی را پیشنهاد می‌دهند. برای مثال یک سؤال کلی پرسیده می­‌شود و مصاحبه‌کننده پشت آن سؤال، درصدد این است که هدف یا اهداف پنهانی را دنبال کند که بتواند بر اساس برداشت‌­های خود از گفته­‌های مصاحبه‌شونده، به مقصود «خود» برسد. به نظر شیوه‌­ی جذاب و سرگرم‌کننده­ای می­‌آید اما  ممکن است وقت و انرژی بسیاری از شما بگیرد. حال اگر همان موضوعی را که در واقع می‌­خواهید بدانید را بپرسید به نظرتان چه تغییری رخ می­‌دهد؟ زمانی که شفاف و صریح سؤال می­‌پرسید هم تکلیف خودتان معلوم است و هم تکلیف مصاحبه‌شونده. شما به فرد رو به روی‌تان کمک می­‌کنید که برود سر اصل مطلب و به خودتان کمک می­‌کنید که سریع­‌تر انتخاب کنید و از برداشت‌های بعضاً نادرست که از پاسخ به سؤالات کلی منجر می‌­شود جلوگیری کنید. مثلاً به جای اینکه بپرسید “خودتان را معرفی کنید” یا “از خودتان بگویید” و قصدتان این است که مصاحبه‌شونده از پیشینه‌­ی شغلی­‌اش بگوید و علاقه­‌ای به شنیدن دیگر وجه­‌های شخصی او ندارید، بروید سر اصل مطلب و بخواهید تا از سابقه کاری‌اش برایتان بگوید.

  • به سؤالات‌تان ارزش بدهید.

آیا مصاحبه‌شونده ارزش­‌های خودش را می‌شناسد؟ با ارزش­‌های سازمان شما آشناست؟ تا چه میزان خود را هم‌سو با این ارزش‌­ها می­‌داند؟ حداقل در حال حاضر چقدر هم‌سویی بین اهداف سازمان با آرزوها و اهداف مصاحبه‌شونده، وجود دارد؟

کارمند شما لازم است بیشتر یا حداقل هم‌اندازه­‌ی شما به ارزش‌­های سازمان‌تان وفادار و به هدف‌تان اعتقاد داشته باشد. به چنین کارمندی می­‌توانید مثل یک هم‌رزم نگاه کنید. فردی که حتی اگر روزی با او اختلاف‌نظر داشتید، مطمئن خواهید بود به نفع جمعی بیش از نفع و نظر شخصی خود اهمیت می‌­دهد و اگر تفاوت دیدگاهی وجود دارد صرفاً از روی تعهد و خیرخواهی و در جهت رشد و دستیابی به اهداف سازمان است. او ممکن است شما را به‌عنوان رئیس دوست نداشته باشد اما هدف کسب و کار شما را هدف خودش می­‌داند و مسائل شخصی را با مسائل کاری و سازمانی درهم نمی‌آمیزد و به‌خوبی از پس تفکیک مسائل بر می­‌آید. وقتی شما فردی را استخدام می­‌کنید که ارزش‌هایش هم‌سو با ارزش‌­های سازمان است شاهد رشد، انگیزه‌بخشی، رضایت، یافتن مشکل و حل آن، احترام و پیشرفتش خواهید بود.

  • سؤالات‌تان را بر پایه­‌ی سازندگی روابط بچینید.

جلسه مصاحبه یک فرصت برای کارفرماست تا اولین قدم را در ایجاد رابطه با کارمند خود و پشتیبانی از او برای داشتن بهترین عملکرد و همچنین یک تجربه­‌ی کاری خوب بردارد. همه­‌ی افراد علاوه بر زندگی شغلی زندگی شخصی نیز دارند. درست است که ما در جلسه مصاحبه شغلی حضور داریم اما چه کسی می­‌تواند منکر تأثیر شغل روی زندگی شخصی افراد و همین‌طور عکس آن، تأثیر زندگی شخصی روی زندگی شغلی افراد باشد؟ بنابراین به‌عنوان مدیر می­‌توانید به‌جای انکار این موضوع، از آن به مثابه یک ابزار مؤثر در برقراری ارتباط با کارمند خود استفاده کنید تا درباره او بیشتر بدانید؛ متوجه شوید که چه‌چیزهایی برای او اهمیت دارند، زندگی‌اش را چطور می‌گذراند، چه تفریحاتی دارد و …

  • در سؤالات‌تان از توسعه شغلی دو طرف غافل نشوید.

توسعه­‌ی شغلی یک موضوع دو طرفه است. همان‌طور که کارفرما لازم است بسنجد که چگونه فرد مصاحبه‌شونده می‌­تواند سازمان را در جهت رسیدن به اهداف خود یاری کند، کارمند نیز لازم است بتواند به مدیر خود در جهت رسیدن به اهداف شغلی‌­اش  اعتماد کند. برای اینکه از سفر شغلی‌­ای که کارمند شما در پی آن است مطلع شوید، هم‌سویی آن را با فضای کسب و کار، نیازها و انتظارات خود بسنجید تا در صورت همکاری بتوانید او را حمایت کنید. سؤالاتی نظیر «چه  اهدافی را برای شغل خود در نظر گرفته‌اید؟»، «بزرگترین سؤالی که در رابطه با آینده‌ی این فرصت شغلی دارید چیست؟»، «فکر می‌­کنید این موقعیت چگونه به رشد و توسعه فردی شما کمک می‌کند؟» و سؤالاتی از این دست که می‌­تواند برای گفتگوی شما راه‌گشا باشد.

  • سؤال نپرسید! درخواست کنید به شما بازخورد دهد.

جلسه­‌ی مصاحبه شغلی یک موقعیت خوب برای برقراری ارتباط ایجاد می‌­کند. ارتباطی که اگر منجر به همکاری شود لازم است در حفظ  و قوی‌­تر شدن آن بکوشید. یکی از راه‌­های بالا بردن کیفیت این ارتباط، جلسات بازخورد و ارزیابی است. از این‌رو برای کارفرما لازم است مشخص شود فرد مقابل تا چه‌اندازه در این زمینه مشتاق است، چقدر آمادگی و پذیرش دریافت بازخورد از همکاران خود را دارد و تا چه‌اندازه خود را در ارائه‌­ی بازخوردهای سازنده مسئول می­‌داند؟ سؤالاتی از این دست می‌­تواند به شما در این موضوع کمک کند:

  • بازخورد را چطور تعریف می­‌کنید؟
  • چه عواملی مانع شما برای ارائه‌ی بازخورد می‌­شود؟
  • گرفتن بازخورد را چقدر در رشد و پیشرفت خود مؤثر می‌­دانید؟
  • چه بازخوردی نسبت به این جلسه دارید؟

و…

  • میل به یادگیری و رشد را در سؤالات‌تان بگنجانید.

در یادگیری و آموزش انگیزه و شوری نهفته است که می­تواند موتور محرک و عاملی برای بالابردن سطح رضایت کارمندان، انگیزه بخشی و بیدار کردن پتانسیل‌­هایی باشد که همگی در راستای شکوفایی و بالندگی سازمان تأثیر مثبت دارد. از این‌رو علاقه­‌ی فرد به یادگیری، نوع یادگیری و جنس آن و موضوعاتی که به آن­ها علاقه دارد می‌تواند مسیر سؤالات شما را تعیین کند:

  • در مورد چیزی که به تازگی درمورد حیطه شغلی خود یاد گرفتید برایم تعریف کنید.
  • دوست دارید در آینده چه چیزهایی بیاموزید؟
  • تاکنون چه آموزش یا تجربه­‌ای برای شما بسیار کمک‌کننده و اثر بخش بوده است؟ و…
  • وضعیت مطلوب مصاحبه‌شونده را مورد سؤال قرار دهید.

آنچه یک کارمند هر روز در محل کار خود تجربه می‌کند رابطه‌­ی مستقیمی با کیفیت عملکرد او دارد. بنابرین لازم است به وضعیت مطلوب او از موقعیت کاری پی ببرید و با آنچه در سازمان خود تدارک دیده‌اید بسنجید:

  • چه احساسی در مورد این شغل دارید؟
  • چه‌چیزی در این شغل بیشترین رضایت را برای شما به ارمغان می‌آورد؟
  • با اطلاعاتی که از موقعیت شغلی در اینجا دارید، اگر می‌توانستید یک چیز را تغییر دهید تا به وضعیت مطلوب شما تبدیل شود، آن تغییر چه می‌توانست باشد؟

چنین سؤالاتی به شما تصویری از وضعیت مطلوب مصاحبه‌شونده می‌دهد.

«کلید یک گفت­‌و­شنود عالی، سؤالات عالی است.» یک سؤال باید با کنجکاوی مطرح شود تا تأثیر واقعی داشته باشد. برای این‌که بتوانید از مزایای سؤالات عالی بهره‌­مند شوید لازم است متعهدانه چرایی و هدف واقعی‌تان را برای یادگیری بیابید و پرسش‌هایتان را بر این مبنا دنبال کنید. اگر می­‌خواهید یک گفت­گوی مؤثر داشته باشید لازم است سؤالاتی مؤثر داشته باشید. سؤالات مناسب به شما درباره چگونگی ساخت جلسه‌­ای پویا، تعاملی و پربار کمک می­‌کنند. صبور باشید و با شنیدن عمیق و مشتاقانه به پاسخ‌های مصاحبه‌شونده به آن­ها احترام بگذارید.

درباره مهسا گنجی

مهسا گنجی
کوچ حرفه‌ای مورد تایید فدراسیون بین‌المللی کوچینگ
کوچ زندگی

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


CAPTCHA Image
Reload Image