حل مشکل و مسئله

تکنیک CATWOE؛ یک روش حل مسئله

نحوه تعریف یک مسئله یا مشکل بزرگ

CATWOE به شما کمک می‌کند تا قبل از اینکه شروع به حرکت نمایید، ابتدا خوب نگاه کنید.

وقتی با یک مشکل بزرگ در کسب و کارتان رو‌به رو می‌شوید، چه‌کاری انجام می‌دهید؟ به‌عنوان مثال اگر نرخ نگه‌داشت کارکنانتان کم باشد، چه‌کاری انجام می‌دهید و آیا می‌خواهید دلیل آن را بدانید؟

گام اول شما ممکن است اجرای تکنیک طوفان فکری برای یافتن دلایل مشکل و به‌کارگیری طیف وسیعی از مهارت‌های مختلف حل مسئله برای حل آن‌ها باشد. اما اگر بر روی یک مشکلِ اشتباه، متمرکز باشید و یا فقط به یک نشانه و علامت از یک مشکلِ بزرگ نگاه کنید چه؟ یا با تمرکز بر روی یک جنبه خاص، به‌دنبال سایر مسائل بالقوه باشید چه؟ در این مواقع ممکن است از مشکل اصلی منحرف شوید که این امر می‌تواند بسیار جدی‌تر از مشکل شما باشد. این همان‌جایی است که CATWOE می‌تواند به شما کمک کند.

درک و شناختن CATWOE

در دهه ۱۹۶۰ پیتر چاکلند، استاد مهندسی سیستم‌ها، یک روش حل مسئله به‌نام روش شناسایی سیستم‌های نرم (SSM) “Soft Systems Methodology” را ارائه داد که این روش به‌دنبال اعمال اصول سیستم‌ها در کسب و کار و سایر مشکلاتِ “نرم” است.

SSM، فعالیت‌ها یا کسب و کار را به‌عنوان یک سیستم، تصور و بررسی می‌نماید که ماهیت آن در یک “تعریف پایه” “Root Definition” نهفته است.

در سال ۱۹۷۵، دیوید اسمیت، یک محقق در دپارتمان چاکلند، مشاهده کرد که SSM در هنگامی‌که تعریف پایه شامل عناصر خاصی باشد، موفق‌تر است. این عناصر با کلمه اختصاری CATWOE نشان داده می‌شوند که مردم، فرآیندها و محیط را شناسایی می‌کنند و به تجزیه و تحلیل وضعیت، مسئله یا مشکلی که وجود دارد، کمک می‌کنند.

CATWOE مخفف کلمات ذیل است:

مشتریان
Customers
چه کسانی هستند و این مسئله چگونه بر آنها تأثیرمی­گذارد؟
بازیگران
Actors
چه کسی دراین وضعیت دخیل ودرگیراست؟ چه کسی دراجرای راه­حل­ها دخالت خواهد داشت؟ و موفقیت آنها چه تأثیری خواهد داشت؟
فرآیند تحول
Transformation Process
چه فرآیند­ها یا سیستم‌­هایی تحت تأثیر این مسئله قراردارند؟
چشم‌انداز جهانی
World View
تصویر بزرگ چیست؟ و تأثیرات گسترده­تر این مسئله چیست؟
مالک
Owner
چه کسانی مالک و مسئول فرآیند یا وضعیتی هستند که مورد بررسی شما قرار دارد؟ و چه نقشی در حل آن بازی خواهند کرد؟
الزامات محیطی
Environmental
Constraints
چه محدودیت­ها و الزاماتی بر راه‌­حل و موفقیت آن مسئله تأثیر خواهند گذاشت؟

هنگامی­که به تمام این شش عنصر نگاه می‌­کنید و از منظرهمه این عناصر، به وضعیت پیش­آمده می­‌نگرید، تفکرشما فراتر از مسئله‌­ای خواهد بود که مستقیماً در مقابل شما قراردارد. با استفاده از CATWOE، خروجی طوفان فکری و حل­ مشکل شما بسیار جامع­‌تراست، زیرا شما مسئله را از منظر این شش عنصر بسیار متفاوت بررسی کرده­‌اید.

استفاده از CATWOE

قبل ازاینکه سعی کنید یک مشکل مهم را حل کنید، از چک لیست CATWOE برای طوفان فکری افراد مختلف و عناصری که تحت تأثیر قراردارند، استفاده کنید.

با در نظر گرفتن مثال کم بودن نرخ نگه‌داشت کارکنان که در ابتدای این مقاله ذکر کردیم، ذهن شما را به ­تفکر درباره دلایل اتفاق افتادن این امر و کشف راه حل­‌ها سوق دادیم، اما با استفاده از CATWOE تفکر شما به طور کلی درمورد وضعیت پیش آمده، گسترده‌­تر می­‌شود.

گام اول

آنچه‌که درمورد آن فکر می­‌کنید را تعریف کنید. به یاد داشته باشید، این یک بیان مسئله نیست؛ این فقط یک بیانیه است که وضعیت را توصیف می­‌کند و توضیح می­‌دهد.

به‌عنوان مثال؛

“فکر کردن درباره راه­‌هایی برای بهبود نرخ نگه‌داشت کارکنان”

گام دوم

ایده‌­های طوفان فکری در مورد عناصر مختلف  CATWOE:

مشتریان Customers چه کسانی خدمت می­‌کنند و با چه مشکلاتی روبه‌­رو هستند؟
سازمان به‌عنوان یک کل: بهره‌وری کمتر، زیرا تعداد افراد کافی نیست. هزینه­‌های بالای بازآموزی. هزینه‌­های بالای از دست دادن مشتریان.
تیم‌­ها یا کارکنان: کار بیشتر با تعداد زیادی پست بلاتصدی. استرس به‌دلیل افزایش حجم کار. پایین بودن روحیه با ترک خدمت زیاد.
مشتریان سازمان: تولید پایین و کارکنان بی‌­تجربه برکیفیت و عرضه، تأثیر می­‌گذارند. سطوح بالاتری از نارضایتی.
بازیگران Actors چه‌کسی راه‌­حل را اجرا خواهد کرد؟
دپارتمان منابع انسانی: باید به تکنیک­های استخدام نگاه شود.باید به سیستم‌­های داخلی که ممکن است بر نرخ ترک خدمت کارکنان تأثیر بگذارد، نگاه شود.
کل سازمان: باید به نحوه برخورد و رفتار با کارکنان نگاه شود. چگونه کارکنان آموزش می­‌بینند و پشتیبانی می‌­شوند؟ چگونه می­‌توانیم افراد را خوشحال نگه داریم؟
اثرات: کارکردن زیاد برای هر کسی، ممکن است باعث تغییرات فرهنگی شود.
فرآیند تحول و دگرگونی Transformation Process چه‌چیزی آسیب دیده یا تحت تأثیر قرارگرفته است؟ سیستم استخدام و انتخاب کارکنان از جمله کارمندیابی، بازبینی رزومه، مصاحبه، آزمونِ بررسی مراجع.
سایر سیستم ها: ارزیابی عملکرد پاداش و قدردانی، آموزش وتوسعه، نظارت ومربی­‌گری
چشم انداز جهانی World View تصویر بزرگتر چیست؟ آیا فرهنگ شرکت ما، برای افراد برانگیزاننده و محرک است؟ آیا ما کارکنان نامناسب را استخدام می­‌کنیم؟ آیا ما کارکنان درستی را جذب می­‌کنیم؟ آیا افراد احساس می­‌کنند که آنها – یا ما – نقش مثبتی در جهان دارند؟
مالک Owner چه کسی مسئولیت این فرآیند را به­ عهده دارد؟ مدیران در سراسر بخش منابع انسانی سازمان. فرد باید ازمقاومت در برابر تغییرات آگاهی داشته باشد. همچنین باید ارزش مادی ومعنوی (پول و رضایت) را بیان نماید.
الزامات محیطی Environmental Constraints چه محدودیت­‌هایی را باید مدنظر قراردهید؟ فرهنگی که سنتی و مقاوم در برابر تغییر است. زمان و پول – ما به هر دو نیاز داریم.بازار کارکنان – پیدا کردن کارکنان سخت است.

گام سوم

پاسخ‌­هایتان به سوالات CATWOE را تجزیه و تحلیل کنید. به‌دنبال فرآیندهای اصلی که بیشترین تأثیر را درمورد موضوع مورد بررسی شما دارند، باشید. در مثال بالا، مواردی که احتمالاً بیشترین تأثیر را در این موضوع دارند عبارتند از:

فرهنگ سازمانی و آموزش کارکنان.

گام چهارم

مشکلاتی که می‌­توانید شناسایی کنید را ازاین فرآیندها جدا نمایید و سپس فرآیند حل مسئله را آغازکنید. توجه داشته باشید که احتمالاً مشکلات بیشتر و ریشه‌­ای‌­تری ازآنچه­ که با آن شروع کرده‌­اید، وجود دارد. به‌عنوان مثال:

فرهنگ سازمانی شرکت ما مردم­‌گرا نیست و افراد جدید یا غرق می‌­شوند و یا شنا می­‌کنند (یعنی حیات و ممات یا فنا و بقا به‌عهده خودشان است).

هیچ آموزش هدف داری وجود ندارد.

پاداش‌­هایی که ما ارائه می­‌دهیم برانگیزاننده و جذاب نیستند.

نکات کلیدی

CATWOE یک روش برای گسترش تفکر شما درباره یک مشکل یا وضعیتی است که هیچ اطلاعاتی درباره حل کردن آن مشکل ندارید.

با تجزیه و تحلیل عوامل CATWOE (مشتریان، بازیگران، فرآیند تحول و دگرگونی، چشم‌­انداز جهانی، مالک، الزامات محیطی) که بر مسئله مورد نظر تأثیر می­گذارند، دیدگاه و تفکر خود را گسترده‌­تر می­‌کنید و می­‌توانید مسئله را از بسیاری جهات بررسی نمایید.

این یک ابزارعالی است، مخصوصاً وقتی که ابتدا می­‌خواهید در مورد یک مشکل فکر کنید یا سعی کنید راه­‌حلی برای آن پیدا نمایید.

مترجم: ناهید بوداغی

منبع اصلی، نامشخص است. اگر ازمنبع اطلاع دارید، لطفا با customer.helpdesk@mindtools.com ارتباط برقرار نمایید.

آنالیز علت ریشه مشکل(RCA)

بررسی دلایل ریشه‌ای یک مشکل

ردیابی یک مشکل برای یافتن دلایل، سرچشمه‌ها و راه‌حل‌های آن

در پزشکی، بین درمان علائم بیماری و درمان واقعی و ریشه‌ای آن بیماری تفاوت وجود دارد. برای مثال، یک مچ‌ِدست شکسته واقعاً دردناک است! اما مسکن تنها علائم درد را از بین می‌برد و شکستگی بر سر جای خود باقی است. شما برای درمان صحیح مچ‌ِدست خود و ترمیم استخوان‌های آسیب‌دیده، به رمان متناسب و زمان کافی نیاز دارید.

اما زمانی که مشکلی در محل کارتان به‌وجود می‌آید چه می‌کنید؟ آیا مستقیماً و بی‌درنگ اقدام می‌کنید و علائم درد را درمان می‌کنید یا این که تأمل می‌کنید تا متوجه شوید که آیا مشکل عمیق‌تری وجود دارد که به توجه شما نیاز داشته باشد؟ اگر فقط نشانه‌ها را رفع کنید، یعنی آنچه را که در ظاهر (سطح ماجرا) می‌بینید را حل نمائید، مشکل قطعاً بازگشت خواهد داشت و نیاز به درمانِ دوباره و دوباره پیدا خواهد کرد.

روش “تجزیه و تحلیل ریشه مشکل” را یاد بگیرید تا مشکلات را راحت‌تر حل کنید. هرچند اگر شما نگاه دقیق‌تری برای فهمیدن ریشه مشکل داشته باشید، می‌توانید سیستم‌های زیربنایی و فرآیندها را اصلاح کنید تا مشکل به خوبی برطرف شود.

ادامه مطلب …
تغییر-باور

تغییر یک باور

فرایند تغییر یک باور

با وجود تمام هوشمندی روشنفکرانه و آموزش‌های‌مان، ممکن است فکر کنید که تغییر یک باور، ساده خواهد بود. ولی اگر این تغییر آسان بود ما می‌توانستیم به سرعت فکرمان را تغییر دهیم بدون آن‌که آن‌ها دوباره سر و کله‌شان پیدا شود؛ اما این اتفاق نمی‌افتد. با این‌حال گاهی‌ اوقات یک فکر یا یک باور به‌ سرعت تغییر می‌کند. شاید بعضی از باورها به‌ آسانی تغییرکنند و بعضی دیگر سخت‌تر. چرا این‌گونه است؟ آیا بعضی از باورها می‌توانند مانند یک سری پیچ و مهره  چپ‌گرد باشند و بعضی دیگر راست‌گرد؟ بیشتر آن‌ها برای تغییر نیاز به یک چرخش مثل هم دارند،  اما باورهای خاصی هستند که برای تغییر نیاز به یک جهت چرخش متفاوت دارند. من بیش از ۲۰ سال است که بر روی تغییر باورها تمرکز دارم. ابتدا با خودم شروع کردم و سپس افراد دیگر را برای تغییر باورهای ناکارآمد‌شان کوچ کردم.
ادامه مطلب …

عادات بد - رفتار نامناسب

شکستن عادت‌های بد، غلبه بر رفتارهای منفی

نحوه ترک عادت‌های بدتان را یاد بگیرید

“ارزش خالص شما در جهان، معمولاً با آن­چه که پس از ترک عادت‌های بد از شما باقی می­‌ماند، تعیین می­‌شود”

بنجامین فرانکلین، مخترع و سیاستمدار آمریکایی

آیا عادت‌های بدی دارید که به­ کار یا مسیر شغلی شما آسیب می‌­رسانند؟ مثلاً ممکن است در حین حضور در جلسات یا هنگام مراجعه مشتری، ایمیل­‌تان را بررسی کنید، یا زمانی­‌که قرار است بر کار خود تمرکز کنید، به تماس تلفنی شخصی خود بپردازید. شما حتی ممکن است دارای عادت‌هایی مثل تماشای بیش‌ازحد تلویزیون و یا استفاده بی‌ش­از حد از اینترنت باشید که مانع کار کردن و یادگیری در شب­‌ها و آخر هفته­‌ها می­‌شوند.

ادامه مطلب …

کوچینگ و تصمیم‌گیری

کوچینگ و تصمیم‌گیری

کوچینگ فرایندی است که به ذهن مراجع کمک می‌کند که مسایل خودش را حل کند، او را با خلاقیت ذاتی خود، دوباره متصل ‌کند؛ اما چرا ذهن ما با تمام توانمندی و قدرتی که دارد گاه در حل برخی مسایل، این چنین گیر می‌کند؟

بیایید با هم یک جلسه واقعی را مرور کنیم. مراجع من سهام‌دار چند شرکت رو به رشد و مدیر یکی از این شرکت‌هاست. او سابقه مدیریت موفق شرکتی چند میلیاردی را در حوزه‌ای متفاوت از حوزه فعلی خود دارد. او باهوش، درون‌گرا، تحصیل‌کرده و دارای دیدی عمیق و موشکافانه و مهندس بسیار خوبی است.

او با من تماس گرفت و گفت برای تصمیم‌گیری دچار مشکل شده و قصد دارد در یکی از کارگاه‌های مهارت‌آموزی ما برای مهارت تصمیم‌گیری شرکت کند. با توجه به سابقه او در کارش، موضوع کمی به نظرم عجیب رسید زیرا قدرت تحلیلی و تصمیم‌گیری او را دیده بودم. پرسیدم مشکل چیست؟ ادامه مطلب …

داستان زندگی قهرمان جهان از زبان خودش

خلق داستان زندگی

اگر زندگی شما یک کتاب بود و شما نویسنده‌اش بودید، دوست داشتید داستان شما چطور پیش برود؟ این سوالی‌ست که زندگی مرا برای همیشه تغییر داد. من در بیابان‌های داغ لاس‌وگاس بزرگ شدم، و همیشه می‌خواستم که آزاد باشم. یک رویای همیشگی برای سفر به دور دنیا داشتم، زندگی در جایی که پر از برف بود، و من همه این داستان‌ها را تصور می‌کردم.
در سن ۱۹ سالگی روز بعد از فارع التحصیلی از دبیرستان به یک منطقه برفی نقل مکان کردم و یک ماساژور شدم. در این شغل تنها چیزی که نیاز داشتم دستانم بود و تخت ماساژم که در کنارم بود و من می‌تونستم به هر جایی بروم. برای اولین بار در زندگیم احساس آزادی و استقلال کردم و احساس کنترل کامل روی زندگیم تا اینکه تغییری در زندگی من به‌وجود آمد. ادامه مطلب …

نظریه ی جان لاک در هدف گذاری

نظریه هدف‌گذاری لاک

تنظیم و تعیین اهداف چالشی و معنادار

“آنچه که با دستیابی به اهداف خود به دست می‌­آورید، به اندازه آن­‌چیزی که شما با دستیابی به اهداف خود به آن تبدیل می‌­شوید، مهم نیست”.

میشل آنگو بوناروتی، هنرمند دوره رنسانس

 

بسیاری از ما، اهمیت تعیین اهداف SMART را از کارفرمایان، سمینارها و مقالات حوزه کسب و کار یاد گرفته­‌ایم. کلمه “SMART” مخفف کلمات Specific (مشخص)، Measurable (قابل اندازه گیری)، Attainable (قابل دستیابی)، Relevant (مناسب) و Time-bound (محدود به زمان) است. اما آیا این ۵ ویژگی، تنها عواملی هستند که باید مورد بررسی قرار دهیم؟ دکتر ادوین لاک و دکتر گری لاتهام، به مدت چند سال، تحقیقاتی در زمینه تئوری هدف­‌گذاری انجام داده­‌اند که طی این تحقیقات، آنها پنج عامل را شناسایی کردند که باید برای رسیدن به اهداف خود مورد بررسی قرار دهیم. ادامه مطلب …

تحلیلی بر عملکرد بازیکنان در بازی ایران و اسپانیا

دو روی یک تیم (نگاهی کوتاه به یک بازی بزرگ)

مصاف تیم ملی فوتبال ایران با تیم قدرتمند اسپانیا، قهرمان اروپا و جهان با ستارگان یک ميليارد يورویی

۱- پیش از خوردن گل:
تیم آمده است تا فقط گل نخورد و بر اساس همین استراتژی با تمام قوا و یازده نفره در زمین خود، دفاع می‌کند؛ همچنین با خراب کردن بازی حریف به ضد حمله‌های احتمالی چشم دوخته است. هدف اصلی این است که با بسته نگه‌داشتن دروازه، از باخت جلوگیری کند.
اما این تمام ماجرا نیست و بر خلاف میلش در یک اتفاق، از اسپانیا گل می‌خورد. ادامه مطلب …

هدف اسمارت smart

هدف چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟

ابتدا با چند پرسش شروع می‌کنم:

  • آیا شما هدفی داریم؟
  • همه ی ما در زندگی‌هامون هدف‌هایی داریم. اما چرا محقق نمی‌شند؟
  • اصلا هدف چیه؟

هدف با آرزو متفاوته. آرزو یعنی هوس رسیدن به چیزی که اون را نداریم. آرزو ما رو از واقعیت دور می‌کنه. اما هدف یعنی آشکار کردن آنچه که داریم ولی هنوز ناپیداست.

  • اما چگونه متوجه بشیم که اینی که ما بهش علاقه داریم استعداد واقعی‌مونه نه هوس و آرزومون؟
  • چرا افرادی که اهداف‌شون را نمی‌نویسند معمولا نمی‌تونند اون اهداف رو عملی کنند؟
  • در نوشتن اهداف چه چیزهایی رو باید مد نظر قرار بدیم؟

ادامه مطلب …

یادگیری و پادیادگیری-آموزش مهارت یادگیری

چگونه یادگیرنده بهتری باشیم؟

مهارت یادگیری را می‌توان یاد گرفت.

افراد زیادی به اشتباه تصور می‌کنند توانایی یادگیری به هوش برمی‌گردد. برای آنها یادگیری یک ویژگی ذاتی مانند رنگ چشم است، که به ژنتیک و وراثت مربوط می‌شود. اما هم‌چنان این اختلاف نظر وجود دارد که آیا افراد، یادگیرنده زاده می‌شود یا نه؟ پس چرا اصلا باید در یادگیری مهارت بیشتری کسب کنیم؟

دقیقا به همین خاطر است که بسیاری از افراد یادگیری را یک موضوع سرسری در نظر می‌گیرند. آنها درباره چگونگی کسب مهارت در یک حوزه فکر نمی‌کنند. آنها از عباراتی مانند “اگر خواهی شوی خوشنویس، بنویس، بنویس، بنویس” استفاده می‌کنند، بدون آنکه واقعا به نقش استراتژی یادگیری توجه داشته باشند. این تصور کاملا اشتباه است. آیا تمرین به معنای تکرار مداوم یک مهارت است؟ آیا تمرین به بازخورد نیاز دارد؟ آیا تمرین باید سخت باشد؟ یا باید شکل سرگرمی داشته باشد؟ ادامه مطلب …