نظریه ی جان لاک در هدف گذاری

نظریه هدف‌گذاری لاک

تنظیم و تعیین اهداف چالشی و معنادار

“آنچه که با دستیابی به اهداف خود به دست می‌­آورید، به اندازه آن­‌چیزی که شما با دستیابی به اهداف خود به آن تبدیل می‌­شوید، مهم نیست”.

میشل آنگو بوناروتی، هنرمند دوره رنسانس

 

بسیاری از ما، اهمیت تعیین اهداف SMART را از کارفرمایان، سمینارها و مقالات حوزه کسب و کار یاد گرفته­‌ایم. کلمه “SMART” مخفف کلمات Specific (مشخص)، Measurable (قابل اندازه گیری)، Attainable (قابل دستیابی)، Relevant (مناسب) و Time-bound (محدود به زمان) است. اما آیا این 5 ویژگی، تنها عواملی هستند که باید مورد بررسی قرار دهیم؟ دکتر ادوین لاک و دکتر گری لاتهام، به مدت چند سال، تحقیقاتی در زمینه تئوری هدف­‌گذاری انجام داده­‌اند که طی این تحقیقات، آنها پنج عامل را شناسایی کردند که باید برای رسیدن به اهداف خود مورد بررسی قرار دهیم.

در این مقاله، ما به بررسی تحقیقات آنها و نحوه استفاده از آنها برای تنظیم اهداف خواهیم پرداخت.

درباره نظریه لاک و لاتهام

در اواخر دهه 1960 تحقیقات بدیع لاک در زمینه تنظیم هدف و انگیزش، درک مدرنی از تنظیم هدف را به ما آموختند. در مقاله وی در سال 1968  تحت عنوان “به سوی یک نظریه درباره انگیزه­‌ها و انگیزش کار”، او نشان داد که ارائه اهداف به طور واضح و روشن و بازخورد مناسب، کارکنان را برانگیخته می­‌کند. وی تاکید داشت که تلاش برای دستیابی به یک هدف، منبع اصلی انگیزش است که به نوبه خود عملکرد را بهبود می­‌بخشد.

تحقیقات لاک نشان داد که هر چه هدف سخت­‌تر و خاص­‌تر باشد، آنگاه افراد بیشتر تمایل دارند که برای رسیدن به آن تلاش کنند.

در یک مطالعه، لاک به بررسی ارزش مطالعات آزمایشگاهی و میدانی چندین ساله در مورد تاثیرات هدف­‌گذاری و عملکرد پرداخت. او دریافت که 90 درصد از مواقع، وقتی اهداف خاص و چالش­‌برانگیز (اما نه خیلی چالش برانگیز) هستند، افراد عملکردی بهتر و یا بهترین عملکرد را از خود نشان می­‌دهند.

به عنوان مثال، تاثیر گفتن جمله ” سخت تلاش کنید” یا ” بهترین کارها را انجام دهید”، کمتر از گفتن جمله “سعی کنید بیش از 80 درصد از کاری که انجام می­‌دهید، درست باشد” یا “بر بهترین زمان خود تمرکز کنید” است. به همین ترتیب، داشتن یک هدف بسیار آسان، برانگیزاننده نیست. اهداف دشوارتر، برانگیزاننده­‌تر از اهداف آسان هستند، زیرا در این موقعیت فرد احساسی فراتر از تلاش کردن برای رسیدن به یک هدف دارد.

چند سال پس از انتشار مقاله لاک، دکتر گری لاتهام، تاثیرات هدف­‌گذاری در محل کار را بررسی کرد. نتایج او از یافته­‌های تحقیقات لاک پشتیبانی می­‌کند و نشان می­‌دهد که پیوند جدایی‌ناپذیری بین هدف­‌گذاری و عملکرد محل کار وجود دارد.

در سال 1990، لاک و لاتهام، کار اصلی خود را تحت عنوان “نظریه هدف­‌گذاری و راندمان فعالیت” منتشر کردند. در این کتاب، آنها بر نیاز به تعیین اهداف خاص و دشوار تأکید می­‌کنند و پنج ویژگی دیگر برای انجام یک هدف­‌گذاری موفقیت­‌آمیز را نیز ذکر می­‌نمایند.

5 اصل لاک و لاتهام

طبق گفته لاک و لاتهام، پنج اصل برای تنظیم هدف یا هدف­‌گذاری وجود دارد که می تواند شانس موفقیت شما را افزایش دهد.

  1. وضوح
  2. چالش‌برانگیز بودن
  3. تعهد
  4. بازخورد
  5. پیچیدگی کار

به هر یک از این 5 اصل نگاه کنید و فکر کنید که چگونه می‌­توانید از آنها در تنظیم اهداف شخصی و تیمی خود استفاده نمایید.

  1. تنظیم اهداف واضح و صریح

هنگامی که اهداف شما واضح و روشن باشند، آن‌وقت می­‌دانید که چه می‌­خواهید انجام دهید. همچنین شما می­‌توانید نتایج را دقیقا اندازه‌گیری کنید، و متوجه شوید به چه رفتارهایی باید پاداش دهید. به همین دلیل است که SMART یک  کلمه اختصاری و یادآور مفید است. با این حال، هنگامی که هدف مبهم باشد یا هنگامی که آن را به عنوان یک دستورالعمل کلی مانند “خلاقیت و ابتکار عمل داشته باش” بیان کرده باشید، اندازه‌­گیری هدف آسان نیست و برانگیزاننده نخواهد بود. حتی نمی­‌توانید تشخیص دهید که به آن دست یافته­‌اید یا خیر.

چگونه اهدافی واضح تعیین نماییم؟

هدف­‌گذاری شخصی

هدف‌­گذاری تیمی

هدف خود را تا هر اندازه که ممکن است به صورت دقیق و با جزئیات بنویسید. با استفاده از SMART، هدف خود را در قالب یک بیانیه مأموریت شخصی بیان کنید تا وضح بیشتری داشته باشد.

در مورد نحوه اندازه­‌گیری موفقیت‌­تان در دستیابی به این هدف، فکر کنید. از چه معیارهای خاصی استفاده خواهید کرد؟

هنگامی که هدف خود را تعیین می‌­کنید، احساس­‌تان را در آن لحظه بررسی کنید. آیا هیجان­‌زده هستید؟ آیا برایتان چالش‌­برانگیز است؟ اگر احساس قوی یا خاصی در مورد هدف‌تان ندارید، لازم است که آن را واضح‌تر بیان کنید و یا آن را کاملا تغییر دهید.

اهدافی واضح تعیین نمایید که از استانداردهای خاص و قابل اندازه­‌گیری پیروی کنند. به عنوان مثال، “کاهش ترک خدمت نیروی کار به میزان 15 درصد”.

معیارهایی که برای سنجش موفقیت اعضای تیم خود استفاده می­‌کنید را بنویسید. تا حد­ ممکن دقیق باشید و اطمینان حاصل کنید که هر کس در تیم شما از نحوه اندازه‌گیری موفقیت اطلاع داشته باشد.

 

  1. تعیین اهداف چالش‌برانگیز

افراد اغلب با اهداف چالشی برانگیخته می‌­شوند اما هدف نباید آنقدر چالش‌­برانگیز باشد که نتوان به آن دست یافت.

چگونه اهدافی چالش­‌برانگیز تعیین نماییم؟

هدف­‌گذاری شخصی

هدف‌­گذاری تیمی

به هدف خود نگاه کنید آیا به اندازه کافی شما را به چالش می­‌کشد که علاقه و نظر شما را جلب کند؟

ویژگی خود- مدیریتی و خود- انضباطی را در خودتان توسعه دهید، به­ طوری­‌که بتوانید با وجود مشکلات هم به کارتان ادامه دهید.

پاداش­‌هایی که در هنگام پیشرفت می­‌توانید به خود اعطا نمایید را مشخص کنید. پاداش­‌های افزایشی برای رسیدن به نقاط عطف یا قوت خاص که شما را برای انجام کارهای چالشی، برانگیخته نماید مشخص نمایید.

قبل از انجام یک هدف بزرگ، ابتدا به طور کامل در مورد آن تحقیق کنید. این امر به شما کمک می­‌کند تا واقع­‌بین باشید.

برای ایجاد بهترین تعادل بین فشار و سختی کار و عملکرد در هنگام تعیین اهداف، از مدل Inverted-U (u معکوس) استفاده کنید.

در مورد نحوه اعطای پاداش به اعضای تیم در هنگام دستیابی به اهداف چالش‌­انگیز، فکرکنید.

در صورت امکان، ایجاد یک رقابت دوستانه بین اعضای تیم یا بخش­‌های مختلف، ایجاد کنید. رقابت می­‌تواند میزان تلاش افراد را افزایش دهد.

 

  1. ایجاد و حفظ تعهد تیم

برای موثر بودن تلاش‌­ها، اعضای تیم شما باید اهداف را درک نمایند و موافق با دستیابی به آنها باشند. اگر اعضای تیم در تعیین اهداف مشارکت داشته باشند، آنگاه احتمال دستیابی آنها به اهداف نیز بیشتر خواهد بود. این بدان معنا نیست که شما باید در مورد هر هدف، با اعضای تیم خود مذاکره کنید و آنها اهداف را تأیید کنند. بلکه بدین معناست که اگر آنها باور داشته باشند که هدف، قابل دستیابی و هماهنگ با چشم­‌انداز شرکت است و شخص تعیین کننده آن نیز مورد اعتماد است، آن­گاه به آن متعهد­تر خواهند بود.

چگونه تعهد به اهداف را ایجاد و حفظ نماییم؟

هدف­‌گذاری شخصی

هدف­‌گذاری تیمی

با استفاده از تکنیک‌های تجسم خلاق (visualization)، تصور کنید که زندگی شما پس از دستیابی به هدف چگونه خواهد بود. این کار تعهد شما را افزایش می‌­دهد.

یک نقشه یا تصویری ایجاد کنید تا به شما یادآوری کند که باید به سختی کارکنید. نمایش بصری هدف، می­تواند باعث شود که در هنگام سختی و مشکلات نیز، متعهد بمانید.

اجازه مشارکت در تعیین اهداف را به اعضای تیم خود بدهید و بگذارید اهداف‌شان را خودشان تعیین کنند. این امراحساس تعهد و توانمندی را در آنان افزایش می­‌دهد.

از شیوه مدیریت مبتنی بر هدف (MBO) استفاده کنید تا مطمئن شوید که اهداف تیم شما با اهداف سازمان منطبق و هماهنگ است.

با استفاده از “نظریه تکامل کرامر و آمابیل”، انگیزه و تعهد تیم خود را با پیروزی­‌های کوچک افزایش دهید.

 

  1. دریافت بازخورد

علاوه بر انتخاب اهداف مناسب و صحیح، باید بازخوردها را نیز مورد توجه قرار دهید تا بتوانید به خوبی از میزان پیشرفت خود و تیم‌­تان مطلع شوید. به خاطر داشته باشید که بازخورد لزوماً نباید از سوی دیگران باشد. شما می­‌توانید به سادگی با اندازه­‌گیری میزان پیشرفت خودتان، میزان عملکردتان را بررسی کنید.

چگونه در مورد اهداف بازخورد بدهیم؟

هدف­‌گذاری شخصی

هدف­‌گذاری تیمی

هفته‌­ای یک­بار، سطح پیشرفت و دستاوردهای خود را تجزیه و تحلیل کنید. ببینید چه ­کارهایی انجام گرفته و کدام‌ کارها انجام نشده است و سپس اصلاحات لازم را انجام دهید.

چگونگی دریافت بازخورد درمورد پیشرفت کاری­‌تان از دیگران را، یاد بگیرید.

برای پیگیری و اندازه‌­گیری میزان پیشرفت خود از تکنولوژی استفاده کنید. نرم­افزارهایی مانند Lift، نقظه خوبی برای شروع هستند.

میزان پیشرفت را با شکستن اهداف دشوار یا بزرگ به اهداف یا گام­‌های کوچکتر اندازه بگیرید و هر زمان که به هر نقطه عطف یا قوتی رسیدید، بازخورد بگیرید.

بازخوردی به اعضای تیم خود ارائه دهید که واقع­‌گرایانه، مفید و مثبت باشد.

یک برنامه زمانی برای دریافت منظم بازخورد از تیم خود تهیه کنید.

از مدل Stop – Keep Doing – Start (توقف – ادامه دادن – شروع) برای سرعت بخشیدن به جلسات دریافت بازخورد استفاده نمایید.

 

  1. در نظر گرفتن پیچیدگی کار

هنگامی‌که اهداف و یا ماموریت­ها بسیار پیچیده هستند، دقت نمایید کار بیش از حد سخت و گیج کننده نباشد. افرادی که در نقش­‌های پیچیده و سخت کار می­‌کنند، اغلب بدون در نظر گرفتن پیچیدگی کار، فشار بیش از حد سختی را به خود وارد و تحمل می­‌کنند.

چگونه اهداف چالشی و پیچیده تعیین کنیم؟

هدف­‌گذاری شخصی

هدف­‌گذاری تیمی

فرصت زیادی برای دستیابی به اهداف پيچيده به خود بدهید. فرجه­های زمانی تعیین کنید که فشار کاری در آن بازه زمانی، مناسب باشد و در عین­‌ حال هم‌چنان قابل دستیابی باشد.

اگر در مورد رسیدن به اهداف خود، احساس تنش و فشار داشتید، ممکن است هدفتان خیلی پیچیده یا غیرواقعی باشد. هدفتان را از منظر این دو مورد بازبینی کنید و در صورت لزوم اهداف خود را تغییر دهید.

اهداف پیچیده و بزرگ را به اهداف کوچک­تر تقسیم کنید. این امر باعث می­‌شود که شما احساس گیجی و سردرگمی نداشته باشید و انگیزه انجام کارها برای دستیابی به هدف را نیز افزایش می­‌دهد.

اعضای تیم شما قبل از حرکت به سمت هدف، ممکن است نیاز به آموزش بیشتری داشته باشند. برای شناسایی هر گونه شکاف دانشی یا مهارتی، ابتدا نیازهای آموزشی را ارزیابی نمایید.

اگر متوجه شدید که اعضای تیم گیج و سردرگم هستند، یک همکار با تجربه­تر را به منظور کوچینگ و منتورینگ به آنان معرفی کنید.

 

نکات کلیدی

هدف­‌گذاری، اقدامی است که بسیاری از ما آن را به عنوان یک بخش حیاتی از موفقیت به رسمیت می‌­شناسیم. با درک تئوری هدف­‌گذاری، می‌توانید اصول لاک و لاتهام را برای اهداف خود اعمال نمایید. تحقیقات آنها تأثیر بسیار خوب استفاده از SMART در هدف‌­گذاری را تأیید می‌­کند و نظریه آنها امروزه هم‌چنان در ارزیابی عملکرد مورد استفاده قرارمی­‌گیرد. برای استفاده از این ابزار، اهداف واضح و چالشی را تعیین کنید و خود را برای رسیدن به آنها متعهد نمایید. سپس مطمئن شوید که برای دست­یابی به اهداف خود، بازخوردی از عملکرد دیگران را به آنها ارائه می­‌دهید. این امر میزان پیشرفت شما را نیز نشان می‌­دهد. همچنین، پیچیدگی وظایف را نیز مد نظر قرار دهید و اهداف خود را تا جایی که مناسب باشد، به اهداف کوچک­تر تقسیم کنید.

اگر این قوانین ساده را دنبال کنید، فرآیند هدف­‌گذاری شما بسیار موفق­‌تر خواهد بود و عملکرد کلی شما بهبود خواهد یافت. حتما تجربیات خود را با ما به اشتراک بگذارید.

 

ترجمه: ناهید بوداغی

منبع

 

 

درباره ناهید بوداغی

کوچ‌ حرفه‌ای دارای مدرک مورد تایید فدراسیون بین‌المللی کوچینگ (ICF)
رهیار (کوچ) توانمندسازی و توسعه فردی
رهیار (کوچ) مدیران اجرایی با بیش از 22 سال سابقه‌ی مدیریت اجرایی
مترجم و محقق

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*